سید قیس دهزاد درگذشت... آخرین بار که او را دیدم، در یک جلسه بود... از سوی "آرمانشهر" آمده بود. با همان چهره ی آرام نزدیک من نشست و بعد آخر جلسه گفت: روزنامه را چی کردید؟ بیایید آن را جور کنیم...

به هرحال دیشب قیس دهزاد، مدیر بنیاد آرمانشهر خودکشی کرد. گویا او هم جرئت زیستن در این جغرافیا را نداشت؛ قیس دهزاد را همه از خوشرفتاری و پرکاری اش می شناسند. یکنفره مثل یک گروه کارکشته فرهنگی، برنامه های گفتگوی آزاد و جلسات نقد شعر آرمانشهر را تدارک می دید. در مدیریت استعداد خارق العاده داشت.

قیس هم رفت. به همین سادگی. او را بلندترین نقطه ی کارته سختی، دفن کردند.

به گفته آصف، این جامعه "فرهنگ قاتل" دارد. فرهنگی که یا تو را می کشد و یا مجبورت می کند که خودت را بکشی. آن چه را که عاطفه ی شرقی می گویند، هیچ تبارزی در این جغرافیای کثیف ندارد. به راستی کدام عاطفه و روح شرقی!

سال هاست این را درک می کنم که اگر در یک خانواده افغانی یک طفل به دنیا بیاید، هیچ جای شادی و مسرت برای پدر ندارد (به خصوص آن که دختر باشد). هیچ کس برای کودکش جشن تولد نمی گیرد، چون مهم نیست. زندگی اینجا هیچ ارزشی ندارد. یک مرد افغانی می خواهد اولاد زیاد داشته باشد تا کشاورزی کنند، گوسپندها را به دشت ببرند و اگر احتمالا در یک جنگ محلی (بر سر یک بیل خاک، و یا یک باریکه آب) یکی دو تا از بچه هایش کشته شد، دیگر اولادها باشند. همین است که یک پیرمرد افغانی با کمال غرور می گوید که چار اولادم در جنگ نصر و حرکت کشته شد!!! برایش اصلا مهم نیست. اصلا...

این ها که می گویم نشانه هایی از یک کلیت است و به تمرکز بر افراد نیست؛ بلکه جدال بر سر فرهنگی است که همه چیز آدم را می گیرد و آن را از درون خالی می کند؛ فرهنگی که هیچ چیز به آدم نمی دهد و یک افغانی در خلائی به سر می برد که فقط پر است از آهنگ هندی و جار و جنجال پارلمان و حکومت. فرهنگی که انسان های حوزه ی خودش، هیچ امید، آرزو، خشنودی، بزرگ منشی، وقار و افتخار نمی دهد. تنها آن چه که در ذهن خودکش این جغرافیا زنده است، کینه، خشونت و یک حماقت بزرگ تاریخی است و بس.

به هرحال قیس دهزاد هم جرئت زندگی نداشت، هرچند آرزوهای زیادی برای این مردم داشت؛ مردمی که هرگز بود و نبود قیس 29 ساله برایشان مهم نیست.

روانش شاد.